معمولاً دانش‌جویان و دانش‌آموزان دین‌شناسی از بهاییان سؤالاتی درباره مناسک مذهبی می‌پرسند.

بیش‌تر سنّت‌های دینی قبلی در طول زمان به آداب و مناسک تبدیل شده‌اند، یا آنچه را که پیامبر یا مؤسّس دیانتشان از آنان خواسته انجام دهند، به صورت آئین و تشریفاتی درآورده‌اند. به عنوان مثال، بسیاری از خوانندگان با مراسم عشای ربّانی مسیحیّت آشنایی دارند؛ یادبود شام عید فصح که عیسی مسیح حواریون خود را در آن سهیم کرد.

سؤال: آیا وقتی بهائیان گرد هم می‌آیند همیشه مراسم مذهبی خاصّی وجود دارد؟

خیر- بهائیان مراسم مذهبی ندارند. حضرت بهاءالله بهائیان را از پدید‌آوردن مراسم مذهبی منع کرده‌اند، زیرا مراسم مذهبی می‌توانند کم‌کم به مشخصه گروه تبدیل شده و نهایتاً تعصّباتی مهم‌تر از تعالیم روحانی ‌شوند.

بهائیان اغلب در شروع و پایان بسیاری از گردهمایی‌ها دعا می‌خوانند. باید به خاطر داشت دعا یکی از راه‌های برقراری ارتباط با خداوند است و این طبیعی است که وقتی بهائیان جلسات مذهبی برگزار می‌کنند، دعا بخوانند. این دعاها که معمولاً توسّط افراد تلاوت می‌شوند، بنا ‌به میل تلاوت‌کننده، یا به صورت عادی و یا آهنگین خوانده می‌شوند. حضرت بهاءالله می‌فرمایند:

«لم يزل آياتش ظاهر و بيّناتش مُشرق. نيکوست حال کسی که در ليالی و ايّام به آياتش انس گيرد و قرائت نمايد .اوست محيی وجود و مربّی غيب و شهود» (حضرت بهاالله، آیات الهی، جلد1، ص324)

«بحر اعظم جاری و سماء کرم مرتفع و شمس عنايت مشرق. بگو ای عباد، تا وقت باقی است خود را از رحيق ابهی محروم نسازيد و به ذکر موهوم از مشرق يقين غافل نشويد …. انشاء الله از نار بيان رحمن به شأنی مشتعل شوی که حرارت آن در نفوسی که با تواند تأثير نمايد، تا کلّ به فيض اعظم فائز شوند و به وجه قدم توجّه نمايند»  (حضرت بهالله، آیات الهی، جلد2، ص58)

بهائیان به دلایل بسیاری دور هم جمع می‌شوند. آنها هر نوزده روز یک بار یک ضیافت روحانی برگزار می‌کنند، ایّام مقدّسۀ بهائی را برپا می‌دارند، برای حلقۀ مطالعه و مهمانی و انتخابات و جلسات آزاد (Fireside) برای کسانی که می‌خواهند با دیانت بهائی آشنا شوند، گرد هم می‌آیند و به بسیاری دلایل دیگر گردهمایی‌هایی اجتماعی و روحانی تشکیل می ‌دهند. درعین حال که ضیافات شامل سه بخش روحانی، اداری و اجتماعی است، نحوۀ برگزاری آن کاملاً بستگی به میزبان دارد. در برخی ایّام متبرّکه، بهائیان می‌توانند  دعاهایی را که مخصوص آن ایّام نازل شده تلاوت نمایند، ولی هیچ آداب و تشریفات خاصی با خواندن دعا همراه نیست.

شوقی افندی، ولی امر دیانت بهائی و نتیجۀ حضرت بهاءالله، فرموده‌اند:

«بايد در جميع احيان توجّه دقيق مبذول گردد که مبادا در اثر اشتياق وفير نسبت به پيشرفت مصالح امريّه، اقدامی معمول و به امری مبادرت شود که نتيجهء آن خلاف مقصود باشد. عليهذا بايد از هر روشی که به تحميل و فشار و دعوت به ترک معتقدات تعبير گردد، خودداری شود» (شوقی ربانی، ظهور عدل الهی، ترجمه نصر الله مودت، ص 137)

«بايد دانست اينکه از امتياز مخصوص امر بهائی سخن می‌گوئيم، دليلش فقط آن نيست که اين ظهوری که مبتنی بر تعاليم حضرت بهاءاللّه و حضرت عبدالبهاء است از کمال صحّت و اعتبار برخوردار است، بلکه امتيازش در اين نيز هست که بر خلاف ظهورات گذشته که بدون هيچ مجوّزی از طرف شارع، رسوم و حدودی در آنها داخل و وارد گشته، در اين ظهور از ورود امثال آن بدعت‌ها از برکت وجود آثار صريحهء نازله از قلم حضرت بهاءاللّه جلوگيری شده است… چنين است کلمهء ثابت و تغييرناپذير امر الهی و در عين حال چنين است انعطاف پذيری وظائف مجريان امر بهائی.  آن تغييرناپذيری کلمة اللّه، هويّت امر بهائی را ثابت و اصالت احکامش را محفوظ می دارد و اين انعطاف پذيری سبب می‌شود که هيکل زندهء امر اللّه رشد و نموّ نمايد و خود را با حوائج و مقتضيات جامعهء دائم التّغيير بشری، منطبق و موافق سازد.»  (شوقی ربانی، نظم جهانی بهائی، صص 32-31)

این انعطاف‌پذیری عمدی است، زیرا هدف دیانت بهائی ایجاد وحدت در کثرت است، نه یکسان بودن. بنابراین اگر به یک جمع بهائی در پکاتلو (Pocatello)،  آیداهو (Idaho) یا هر محلّ دیگری در هندوستان بروید، ملاحظه خواهید کرد که عبادتشان شامل رقص‌های محلّی، سرود خواندن، ساز یا نقّاشی با ماسه است. اگر به یک جمع بهائی در ایالت جورجیا (Georgia) بروید، موسیقی سبک انجیلی (Gospel-style) را خواهید شنید. اگر به یک جمع بهائی در مغولستان بروید، طبل زن‌های محلّی را خواهید دید. میزبان یک جمع بهائی، مکاتیب، موسیقی و فضای عبادت را با ایدۀ ایجاد هماهنگی و وحدت برای همه، تعیین می‌کند.

نظرها و دیدگاه های ارائه شده در این مقاله، مربوط به نویسنده است و لزوما منعکس کننده دیدگاه سایت BahaiTeachings.org یا هر موسسه بهائی دیگری نیست.
شاید این مقالات را نیز دوست داشته باشید 

٠ Comments

characters remaining